Những chỉ số của sự sống

MỞ RỘNG KIẾN THỨC BÀI 1

Ngày: 26-05-2010

120/80. Được coi là chỉ số huyết áp tiêu chuẩn, với chỉ số trên là huyết áp tâm thu – tức số đo sức căng thành động mạch khi máu dội vào, chỉ số dưới là huyết áp tâm trương khi thành động mạch co lại giữa các nhịp tim, đơn vị đo là mm thủy ngân (mmHg).

Những chỉ số của sự sống

Huyết áp thấp vẫn tốt hơn trong khi chứng huyết áp cao (từ 140/90 mmHg trở lên) được coi là “kẻ giết người thầm lặng” do không có triệu chứng, khó chữa trị, có thể dẫn đến bệnh tim mạch, đột quỵ, tổn hại chức năng thận, thị giác và trí nhớ. Người bị huyết áp cao nên chú ý kiểm soát bằng cách dùng thức ăn ít chất béo, ăn nhạt, năng tập luyện, kiểm soát cân nặng, hạn chế rượu, thuốc lá và tránh căng thẳng kết hợp hỗ trợ của thuốc.

99. Chỉ số đường huyết cần nhớ, đơn vị tính bằng mg/dl (tương đương với 5,5mmol/l), đo sau 8 giờ liền không ăn. Nếu đường huyết từ 126 mg/dL trở lên (khoảng 7mmol/l) có thể người đó mắc bệnh đái tháo đường, tức tình trạng cơ thể không có đủ insulin – chất chuyển đổi đường sang dạng năng lượng cung cấp cho cơ thể. Bệnh nhân tiểu đường có nguy cơ mắc bệnh tim, thận, mất thị giác và các vấn đề sức khỏe gấp đôi người khác. Lời khuyên của các chuyên gia là từ 45 tuổi trở đi, nên kiểm tra đường huyết 3 năm mỗi lần, nhất là tiền sử gia đình có người đã mắc bệnh.

200. Là nồng độ cholesterol trong máu (đơn vị mg/dL) được coi là lý tưởng. Chỉ số cholesterol càng cao, nguy cơ mắc các bệnh tim mạch cũng tăng lên theo. Trong đó, cholesterol thuộc dạng lipoprotein tỷ trọng thấp (LDL) – được mệnh danh là cholesterol “xấu” có thể làm xơ vữa thành mạch, có chỉ số dưới 100 mg/dl được coi là “đẹp”. Ngược lại, lipoprotein tỷ trọng cao (HDL) – còn gọi là cholesterol “tốt” lý tưởng khi đạt được mức độ từ 50 mg/dL trở lên. Y học cho rằng HDL thường đem cholesterol ra khỏi động mạch trở về gan và sau đó bài tiết ra khỏi cơ thể, HDL còn “hốt” cholesterol ứ thừa trong các mảng xơ vữa và làm chậm sự phát triển của những mảng này.

150. Con số khỏe mạnh đối với Triglycerides – một dạng mỡ trong máu. Nồng độ triglyceride được coi là giới hạn khi từ 150 đến 199 mg/dL. Nếu từ 200 mg/dL trở lên được coi là nguy cơ cao, khi đó rất dễ mắc bệnh đái tháo đường type 2 và bệnh tim. Trong cùng một xét nghiệm máu, chỉ số Triglycerides thường kết hợp với nồng độ cholesterol bởi những ai có nồng độ Triglycerides cao thường có cholesterol “tốt” thấp. Để tránh rối loạn về mỡ máu, giảm cân nặng, cùng với chế độ tập luyện, kiêng cữ sẽ dần đưa các chỉ số về trong tầm kiểm soát.

4.0. Là chỉ số hormone do tuyến yên tiết ra (THS), lý tưởng là dưới 4,0 mIU/L. Kích thích tố này liên quan trực tiếp đến 2 loại kích thích tố tuyến giáp là thyroxine (T4) và triiodothyronine (T3). Đây là những hóa chất quan trọng nhất trong cơ thể người. Bên cạnh việc điều chỉnh sự chuyển hóa, thân nhiệt, nhịp tim, những hormone thuộc cơ quan giáp trạng này còn tác động đến da, tóc, cơ, tâm trạng cũng như các chức năng tâm thần. Nếu chỉ TSH cao (trên 4,5 mIU/L), gọi là nhược năng hay thiểu năng tuyến giáp, ngược lại TSH thấp được xếp vào ưu năng tuyến giáp, nhìn chung bệnh về tuyến giáp này khiến cho nhiều chức năng của cơ thể hoạt động bất thường. Phụ nữ nên kiểm tra chỉ số này từ tuổi 35 và cứ 5 năm nên xét nghiệm một lần.

18,5 – 24,9. Là chỉ số khối cơ thể (BMI) lý tưởng cho mỗi người. BMI sử dụng công thức: cân nặng (kg) chia cho bình phương chiều cao (m) để cho biết ai đó béo hay gầy. Nếu ai đó có BMI nhỏ hơn 18,5, người đó gầy và sẽ đối mặt với vấn đề trục trặc ở khả năng sinh sản, bệnh thiếu máu hay nguy cơ loãng xương. Ngược lại, BMI cao, từ 25-29,9 được coi là thừa cân, cao hơn nữa là dạng béo phì, từ đó sinh ra đủ chứng bệnh. Tuy vậy, dù chỉ số BMI bình thường nhưng lưu ý những người có vòng 2 “quá khổ” dễ mắc bệnh đái tháo đường, bệnh tim mạch. Vì thế, bên cạnh việc kiểm soát cân nặng thì giảm bớt vòng eo là yêu cầu nghiêm khắc đối với người ở lứa tuổi trung niên.

1.0. Đơn vị mg/L, thể hiện chỉ số protein phản ứng C (CPR) có trong máu. Những con số này chỉ ra tình trạng viêm ở mức độ thấp, mãn tính liên quan đến các bệnh về tim, đột quỵ, đái tháo đường và một số dạng ung thư. Nếu tiền sử gia đình hoặc là người có nguy cơ cao mắc bệnh ung thư, các bác sỹ sẽ cho xét nghiệm chỉ số CPR vì đây là thông tin hữu ích để quyết định hướng chẩn đoán và điều trị. Nếu ai đó có chỉ số CRP cao, lời khuyên được đưa ra là thay đổi lối sống, ăn thức ăn giàu axit béo omega-3 để giảm viêm sưng, nếu cần thiết phải uống thuốc điều trị theo đơn.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: